SZTUKA
BASENU MORZA EGEJSKIEGO
Pałac w Knossos(1-3);
Kapłanka z wężami(4); Paryżanka(5);
Książę wśród lilii(6); Damy
Dworskie(7); Fresk z delfinami(8,9);
Waza z ośmiornicą (10,11); Złota
maska grobowa(12), Lwia brama(13)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Sztuka egejska określa zjawiska
artystyczne zachodzące w basenie Morza Egejskiego od okresu neolitu (6000
p.n.e.) do najazdu Dorów (ok. 1100 p.n.e.); sztukę egejską podzielić
można na:
-sztukę kreteńską lub minojską;
-sztukę cykladzką (na wyspach);
-sztukę helladzką (w Grecji właściwej), której ostatni etap
stanowiła sztuka mykeńska.
●
Paryżanka -Knossos
(ok.1700 r. p.n.e., wys.22cm) -fot.5.
Wizerunek kobiety zwanej Paryżanką, jeden z najsłynniejszych fresków
znalezionych w Knossos powstało niewątpliwie pod wpływem malarstwa
egipskiego. Dostrzec można jednak wiele różnic, jak np.
artyści kreteńscy byli znakomitymi obserwatorami przyrody i częściej
potrafili uciec od schematów kompozycyjnych, które dominowały w
malarstwie egipskim.
Malowidło swoją nazwę zawdzięcza niezwykłemu wdziękowi i elegancji
ukazanej kobiety. Postać Paryżanki ukazana została z profilu,
obwiedziona jest grubym czarnym konturem podkreślającym kształt nosa
i wydatne, umalowane usta. Nienaturalnie wielkie, podkreślone czarną
kreską oczy należały zapewne do kanonu ówczesnej mody. Przedstawiona
na malowidle kobieta ma wspaniałe, poskręcane w loki czarne włosy, a
jeden kosmyk spada jej zalotnie na czoło. Widoczny jest jeszcze
fragment bogato zdobionej sukni z głębokim dekoltem ukazującym
zwyczajem kreteńskim obnażone piersi. Niestety zachowało się
fragmentarycznie.
Posługiwanie się w malarstwie ściennym grubą linią konturową
pojawiło się w późniejszym okresie ok.1400 r. p.n.e. Fresk Paryżanka
świetnie ukazuje główne cechy malarstwa kreteńskiego.
● Waza z ośmiornicą
(ok.1500 r. p.n.e.) -fot.10,11.
Około połowy drugiego tysiąclecia rozwija się ceramika typu Kamares
(od miejsca znalezienia pierwszych okazów), zdobna malowidłami i
ornamentami. Motywy zdobnicze przeważnie czerpano z fauny i flory
morskiej; podziwiać należy i tu obserwację natury.
● Złota Maska z Myken
(ok.1500p.n.e., Wym.26x26,5cm) -fot.12.
Z V grobu szybowego w Mykenach bywa czasami nazywana mylnie maską
Agamemnona. Cenne dzieło sztuki, w którym artysta ok.1500roku p.n.e.
oddał nie tyle ogólnie rysy twarzy ludzkiej, ile indywidualny
wizerunek. Zwyczaj pokrywania maskami twarzy zmarłych mógł być
zapożyczony z Egiptu.
●
Lwia Brama (Brama Lwic) –Mykeny, fot.13.
Relief w Bramie Lwic w Mykenach jest jedyną monumentalną
płaskorzeźbą, która zachowała się w Grecji z epoki brązu.
Prawdopodobnie miał znaczenie symboliczne i oznaczał, że miejsce
pobytu władcy znajduje się pod opieką bogów. Koniec XIII wieku
p.n.e.
● Bogini/Kapłanka z wężami (ok.1650-1600 p.n.e., wys.34,5cm)
-fot.4.
Figurka przedstawiająca boginię z wężami, Niektórzy badacze sądzą,
że to kapłanka. Znaleziona w magazynie przedmiotów kultowych, tak
zwanym repozytorium sakralnym pałacu w Knossos, należy do
nielicznych statuetek fajansowych na Krecie. Bogaty strój pozwala
odtworzyć ubiór dam dworskich tej epoki. Figury te oddają dobrze
stroje kobiet –długie suknie do ziemi i otwarte gorsety. Figurka
odznacza się delikatnym modelunkiem i zróżnicowaną kolorystyką.
