SKELO2 - Szkolny Klub Europejski -> Instytucje UE

	Instytucje

	Rada Unii Europejskiej - została powołana w latach 50 na mocy traktatów założycielskich. Jest głównym organem decyzyjnym Unii Europejskiej. W zależności od rozpatrywanych spraw biorą w niej udział ministrowie spraw zagranicznych (tzw. Rada Ogólna) z każdego państwa UE, bądź z tej samej ilości ministrów innego resortu (tzw. Rada Branżowa). Przewodniczącym Rady jest minister z kraju sprawującego aktualnie prezydencję. Czas trwania prezydencji przypada na okres pół roku. Jej kompetencje można podzielić na trzy główne grupy: Prawodawcze, Kreacyjne i Kontrolne. Do prawodawczych należą przede wszystkim wydawanie wszelkich rozporządzeń, dyrektyw, decyzji, zaleceń i opinii. Wzywa KE do określonych działań (w tym do inicjatywy ustawodawczej). Bardzo ważną funkcją jest zmiana traktatów założycielskich oraz decyzje mające na celu wzmacnianie współpracy wewnętrznej krajów Unii. Do kompetencji kreacyjnych należy zatwierdzanie list członków Komitetu Społeczno-Ekonomicznego oraz ustala wraz z Parlamentem Europejskim unijny budżet. Z kolei do grupy kompetencji kontrolnych należy kierowanie skarg do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności traktatów Unii Europejskiej.

	Parlament Europejski - początek tego ciała sięga lat 50, powołany na mocy traktatów założycielskich. Od 1979 roku deputowani wybierani są w wyborach powszechny i bezpośrednich na okres 5 lat. Parlament Europejski mieści się we Francji, Belgi i Luksemburgu. Miesięczne sesje plenarne odbywają się w Strasburgu (Francja) - "siedziba" Parlamentu. Natomiast posiedzenia komisji parlamentarnych oraz wszelkie dodatkowe sesje plenarne w Brukseli (Belgia). W Luksemburgu mieszczą się biura administracyjne Parlamentu (tzw. Sekretariat Generalny). Eurodeputowani jako reprezentanci swoich narodów reprezentują interesy grup społecznych. Biorą udział w dyskusji z różnymi instytucjami UE. Eurodeputowani grupują się we frakcje bliższe mu ideologicznie. Obecnie w Europejskim Parlamencie istnieje 8 frakcji. Nie posiada inicjatywy ustawodawczej ale bierze udział w procesie decyzyjnym i uchwala budżet Unii Europejskiej wspólnie z Radą Unii Europejskiej. Sprawuje demokratyczny nadzór nad pozostałymi instytucjami Unii. Jako przykład może być fakt, iż Komisja jest politycznie odpowiedzialna przez Parlamentem (może wystąpić z "wotum nieufności") Sprawuje kontrolę poprzez badanie sprawozdań z dotychczasowych prac Komisji Europejskiej. Ponadto Parlament monitoruje prace Rady: jej Przewodniczący bierze udział w sesjach plenarnych oraz w ważnych debatach. Eurodeputowani kierują pisemne lub ustne interpelacje do KE czy Rady.

	Komisja Europejska - podobnie jak Parlament czy Rada Unii Europejskiej powstała na podstawie traktatów założycielskich z lat 50. Jej siedziba znajduje się w Brukseli choć jej biura znajdują się w Luksemburgu. Posiada również swoje przedstawicielstwa na terenie całej Unii. Jej główną funkcją jest zgłaszanie projektów aktów prawnych. Na mocy Traktatu posiada "prawo inicjatywy". Opracowuje przepisy wspólnotowe, które później zostają przedstawione Radzie i Parlamentowi. Opracowując przepisy KE musi kierować się ochroną interesów UE i jej obywatelom, a nie pojedynczego kraju! Przed zgłaszaniem propozycji Komisja kontaktuje się z różnymi grupami interesów oraz dwoma organami doradczymi tj. Komitet Ekonomiczno-Społeczny i Komitet Regionów w celu zapoznania się z opinią. KE stwierdza, że legislacja jest konieczna, wówczas opracowuje akt prawny, który rozwiąże problem w jak najszerszym zakresie interesów. Komisja Europejska odpowiedzialna jest za zarządzanie i realizację interesów budżetów Unii, kierunków jej polityki oraz programów przyjętych przez Parlament i Radę. Stoi na straży egzekwowania prawa zapisanego w traktatach przez kraje członkowskie. Odpowiedzialna jest również za zawieranie umów międzynarodowych w imieniu całej UE.

	Europejski Trybunał Sprawiedliwości - powstał na mocy traktatu EWWiS z 1952 roku. Jest gwarantem by legislacja była interpretowana i stosowana w każdym państwie członkowskim jednakowo. Jest uprawniony do rozstrzygania sporów prawnych między krajami członkowskimi, instytucjami UE, przedsiębiorstwami i osobami fizycznymi. W skład Trybunału wchodzą sędziowie z każdego kraju UE (po jednym z każdego). Ale z uwagi na efektywność Europejski Trybunał Sprawiedliwości obraduje w skróconym 13 osobowym składzie zwanym "Wielką Izba". W przypadku jakichkolwiek wątpliwości w stosunku do interpretacji lub ważności prawa UE sąd krajowy może zwrócić się po poradę do Trybunału. W przypadku gdy Komisja Europejska wszczyna postępowanie z nie wykonywania przez kraj członkowski swoich zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego. ETS bada zarzuty i wydaje orzeczenie. Stwierdza wniosek państwa członkowskiego lub innej instytucji o niezgodności aktów prawnych UE sprzecznych z prawem. Ponadto bada wniosek o bezczynności organów Unii Europejskiej wynikających z nie wydawaniem jakichkolwiek decyzji. Wniosek ten mogą wnieść osoby fizyczne, przedsiębiorstwa i instytucje UE.

	Europejski Trybunał Obrachunkowy - został ustanowiony w 1977 roku. Do jego podstawowych kompetencji należy głównie badanie zgodności z prawem i prawidłowości uzyskiwanych przez Unię przychodów i wszystkich ponoszonych wydatków oraz czy rozsądnie zarządzano budżetem Unii.

	Rzecznik Praw Obywatelskich - powołany na mocy Traktatu o Unii Europejskiej z roku 1992. Wybierany jest przez Parlament na okres 5 lat. Jego głównym uprawnieniem jest przyjmowanie i badanie skarg wniesione przez obywatela UE, przedsiębiorstwa, instytucje oraz przed każdą osobę fizyczną.

	Europejski Inspektor Ochrony Danych - ciało powołane do życia w 2001 roku na mocy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Unii Europejskiej. Odpowiada za poszanowanie przez instytucje i organy UE prawa do prywatności w trakcie przetwarzania danych osobowych. Inspektor oraz jego Zastępcą zostaje powołany przez Parlament i Radę na 5 letnia kadencje.

	Opracował: Bartosz Raczkowski

::Menu::

SKELO2, Malbork 2007 // skelo2@o2.pl