Fizyka

ROK SZKOLNY 2003/2004 nr programu DKOS-4015-89/02

Opracowała Dorota Konefał

l.p.	TEMAT	WYMAGANIA PODSTAWOWE	WYMAGANIA PONADPODSTAWOWE
1	Lekcja organizacyjna, jednostki wielkości fizycznych.	Zna zasady bhp obowiązujące w pracowni fizycznej.
2	Elementy działań na wektorach (2h)	a) rozróżnia wielkości skalarne i wektorowe, potrafi podać przykłady wielkości skalarne i wektorowe. b) wymienia cechy wektora oraz potrafi zilustrować każdą cechę. c) dodaje dwa wektory o jednakowych kierunkach a zwrotach zgodnych lub przeciwnych. d) wie, że po pomnożeniu wektora przez liczbę dodatnią otrzymujemy wektor o tym samym zwrocie.	a) dodaje dwa wektory o kierunkach dowolnych metodą równoległoboku i trójkąta, b) wyznacza wypadkową trzech i więcej wektorów, c) rozkłada wektor na składowe, d) zamienia jednostki.
3	Względność ruchu, przemieszczenie.	a) wyjaśnia na czym polega względność ruchu, oraz podać przykłady względności ruchu, b) zna pojęcia przemieszczenia ciała, układu odniesienia (inercjalnego i nieinercjalnego) c) wyznacz prędkość wypadkową ciała biorącego udział w dwóch ruchach wzdłuż jednej prostej.	a) rysuje wektor przemieszczenia w dowolnym przykładzie b) odróżnia zmianę położenia ciała od przebytej drogi.
4	Ruch jednostajny prostoliniowy.	a) wie, jaki ruch nazywamy jednostajnym prostoliniowym, b) oblicza wartość prędkości, drogę i czas w ruchu jednostajnym prostoliniowym, c) estetycznie wykonuje rysunki.	a) sporządza wykres s(t), v(t) b) rozwiązuje problemy dotyczące ruchu jednostajnego prostoliniowego dobierając odpowiedni układ współrzędnych c) wykazuje ciekawość poznawczą
5	Ruchy zmienne (2h)	a) wie, co to jest szybkość i prędkość średnia, chwilowa, zna ich cechy b) rozumie pojęcie przyśpieszenia, c) objaśnia pojęcie ruchu jednostajnie przyśpieszonego i opóźnionego d) oblicza drogę i szybkość ciała po czasie t trwania ruchu e) stosuje poznane wzory do rozwiązywania typowych zadań f) interpretuje przemieszczenie jako pole pod wykresem V(t)	a) analizuje wykresy V(t), s(t) w ruchu jednostajnie zmiennym b) analizuje ruch względem nieinercjalnego układu odniesienia c) potrafi rozwiązywać zadania rachunkowe i problemowe dotyczące ruchu jednostajnie zmiennego d) prowadzi rachunek mian w zadaniach rachunkowych
6	Kinematyka ruchu po okręgu	a) definiuje i objaśnia ruch jednostajny po okręgu b) zna symbole i definiuje wielkości opisujące ruch po okręgu (T, V, W, ) c) wie, że przyśpieszenie dośrodkowe występuje w związku ze zmianą kierunku wektora prędkości liniowej
7	Ruch w różnych układach odniesienia	a) znając położenie i prędkość ciała w jednym układzie odniesienia uczeń oblicza te wielkości w innym układzie b) wie, że związki pomiędzy przemieszczeniami i prędkościami w różnych układach odniesienia to transformacja Galileusza c) potrafi obliczyć w dowolnej chwili położenie ciała w układzie związanym z Ziemią jeśli zna jego położenie w układzie poruszającym się względem Ziemi ruchem jednostajnym prostoliniowym (gdy V<<c)	a) potrafi stosować transformację Galileusza b) wykazuje dociekliwość poznawczą
8	Założenia szczególnej teorii względności.efekty relatywistyczne	a) uczeń wie, że dla szybkości bliskich szybkości światła w próżni, nie można korzystać z transformacji Galileusza b) szybkość światła jest jednakowa dla wszystkich obserwatorów niezależnie od ich ruchu oraz ruchu źródła światła c) wie, że zgodnie ze szczególną teorią względności Einsteina w różnych układach odniesienia czas płynie inaczej	a) potrafi wykazać, że przy założeniu niezależności szybkości światła od układu odniesienia, czas upływający pomiędzy dwoma tymi samymi zdarzeniami w różnych układach odniesienia jest inny b) wie ,że dla ruchu z szybkością bliską c nie obowiązuje zwykły wzór na energię kinetyczną
9	Ograniczenia dla związków przyczynowych,obserwacje astronomiczne jako obraz historii kosmosu	a) uczeń wie, że c jest największą, graniczną, szybkością przekazywania informacji w przyrodzie b) wie, co to rok świetlny c)	a) potrafi objaśnić, dlaczego skutek może wystąpić w określonym czasie po zaistnieniu przyczyny, b) potrafi uzasadnić fakt, że obserwacje astronomiczne dają nam informacje o stanie obiektów sprzed milionami lub miliardami lat
10	Czas w różnych układach odniesienia	a) omawia jakościowo dylatację czasu b) omawia jakościowo relatywistyczne skrócenie odcinka (kontrakcję długości) c) zna związek międzyczasem trwania procesu w układzie własnym, a jego czasem mierzonym w układzie odniesienia, który porusza się względem poprzedniego z szybkością bliską szybkości światła	a) potrafi na przykładzie wyprowadzić związek między czasem upływającym w dwóch różnych układach odniesienia, z których jeden porusza się z szybkością bliską c b) potrafi przedstawić przykłady skutków różnego upływu czasu w różnych układach odniesienia
11	Klasyfikacja oddziaływań (powtórzenie)	a) uczeń potrafi podać przykłady oddziaływań b) wie, że o oddziaływaniach świadczą ich skutki, które mogą być statyczne i dynamiczne (potrafi podać przykłady skutków statycznych i dynamicznych różnych oddziaływań) c) wie ,że wszystkie oddziaływania są wzajemne, a miarą oddziaływań są siły d) wie ,że o tym, co dzieje się z ciałem, decyduje siła wypadkowa	a) stosuje wiadomości do rozwiązywania problemów jakościowych b) wykazuje dociekliwość poznawcza
12	Zasady dynamiki Newtona	a) potrafi sformułować trzy zasady dynamiki Newtona b) potrafi podać przykłady stosowania tych zasad w praktyce c) wie, że zasady dynamiki są spełnione w układach inercjalnych d) stosuje poznane wzory do rozwiązywania typowych zadań	a) potrafi rozwiązywać problemy jakościowe i ilościowe, wymagające stosowania zasad dynamiki b) wykazuje dociekliwość poznawczą
13	Oddziaływania grawitacyjne	a) wie, że oddziaływania na odległość to oddziaływania poprzez pola: grawitacyjne, elektrostatyczne i magnetyczne b) potrafi sformułować prawo powszechnej grawitacji oraz podać przykłady zjawisk, do opisu których stosuje się prawo grawitacji c) wie ,że każde ciało (posiadające masę) wytwarza w swoim otoczeniu pole grawitacyjne d) umie wykazać, że w pobliżu Ziemi na każde ciało o masie 1kg działa siła grawitacji o wartości około 10N	a) potrafi wykazać, że w pobliżu Ziem i ciężar można wyrazić wzorem F=mg b) potrafi rozwiązywać problemy, wymagające znajomości prawa powszechnego ciążenia c) określa siłę grawitacji jako siłę rządząca ruchem całego Wszechświata
14	Pierwsza prędkość kosmiczna, oddziaływania grawitacyjne w Układzie Słoneczym	a) wie, co nazywamy pierwsza prędkością kosmiczną i jaka jest jej wartość b) wie ,że dla wszystkich planet Układu Słonecznego siła grawitacji słonecznej jest siłą dośrodkową c) opisuje ruch obiektów krążących wokół gwiazd i planet d) podaje treść prawa Keplera	a) potrafi wyprowadzić wzór na wartość pierwszej prędkości kosmicznej b) opisuje ruch (inny niż po okręgu) obiektów w centralnym polu grawitacyjnym c) wykazuje dociekliwość poznawczą
15	Odzdiaływanie elektrostatyczne (powtórzenie)	a) wie ,że istnieją dwa rodzaje ładunków elektrycznych które oddziałują wzajemnie b) zna sposoby elektryzowania ciał i potrafi je opisać c) potrafi sformułować prawo Coulomba d) wie, że oddziaływanie grawitacyjne między naładowanymi cząstkami są pomijalnie małe w porównaniu z oddziaływaniami elektrostatycznymi	a) potrafi rozwiązywać problemy, związane z oddziaływaniem elektrostatycznym b) wykazuje dociekliwość poznawczą
16	Makroskopowe oddziaływania elektromagmetyczne (w większości powtórzenie)2h	a) wie ,że odnosi się ono do oddziaływań między poruszającymi się cząstkami naładowanymi b) wie, jakie pola magnetyczne wytwarza przewodnik prostoliniowy i zwojnica, oraz co nazywamy siłą elektrodynamiczną (określić kierunek i zwrot tej siły w konkretnych przykładach) c) wie, jaką siłę nazywamy siłą Lorentza d) wie, na czym polega zjawisko indukcji elektromagnetycznej e) zna sposoby wzbudzania prądu indukcyjnego f) objaśnić zasadę działania prądnicy g) wie, że pola elektrostatyczne i magnetyczne to szczególne przypadki pola elektromagnetycznego	a) potrafi objaśnić zasadę działania silnika elektrycznego b) potrafi znajdować kierunek i zwrot siły Lorentza w konkretnych przykładach c) potrafi znajdować kierunek prądu indukcyjnego w konkretnych przykładach d) potrafi rozwiązywać problemy dotyczące makroskopowych oddziaływań elektromagnetycznych
17	Mikroskopowe oddziaływanie elektromagnetyczne i ich efekty makroskopowe (tarcie)	a) wie, że siły sprężystości, tarcia oraz siły hamujące ruch ciał stałych w cieczach wynikają z oddziaływań między cząsteczkami ciał b) potrafi objaśnić, dlaczego efekty sprężyste występują tylko dla ciał stałych, oraz wie od czego zależy wartość siły tarcia kinetycznego c) wie, że gdy ciało porusza się z niewielką szybkością, wartość siły tarcia można uważać za stałą i niezależną od szybkości	a) potrafi rozwiązywać problemy dynamiczne z uwzględnieniem tarcia kinetycznego b) wykazuje dociekliwość poznawczą
18	Energia potencjalna i kinetyczna	a) potrafi objaśnić, co nazywamy układem ciał b) wie, jakie siły nazywamy wewnętrznymi a jakie zewnętrznymi w układzie c) potrafi zapisać wzór definicyjny na pracę stałej siły d) potrafi sformułować i objaśnić definicję energii mechanicznej, zasadę zachowania energii	a) potrafi przedyskutować różne przypadki pracy b) stosuje poznaną wiedzę do rozwiązywania zadań i problemów
19	Energia potencjalna oddziaływania grawitacyjnego	a) potrafi zapisać i objaśnić wzór na energię potencjalną w pobliżu Ziemi b) potrafi zapisać i objaśnić wzór na energię potencjalną w dowolnej, dużej odległości od Ziemi	a) potrafi obliczyć energię potencjalna ciała w pobliżu Ziemi korzystając z definicji pracy b) potrafi właściwie interpretować wykresy E( r) i odczytywać zmiany
20	Energia kinetyczna	a) potrafi zapisać i objaśnić wzór na energię kinetyczną	a) potrafi wyprowadzić wzór na energię kinetyczną ciała b) potrafi rozwiązywać problemy związane ze zmianami energii
21	Druga prędkość kosmiczna	a) potrafi objaśnić sens drugiej prędkości kosmicznej	a) potrafi wyprowadzić wzór na wartość drugiej prędkości kosmicznej b) potrafi (na podstawie zasady zachowania energii) rozwiązywać problemy związane z ruchem obiektów odległych od Ziemi
22	Energia w oddziaływaniach elektrostatycznych	a) potrafi zapisać i objaśnić wyrażenie na energię ładunku w polu wytworzonym przez inny ładunek b) potrafi opisać różnice między polem centralnym a jednorodnym c) wie, że w polu elektrostatycznym na ładunek elektryczny działa siła d) estetycznie wykonuje rysunki	a) potrafi naszkicować i objaśnić wykres zależności energii potencjalnej od odległości dla ładunków różno- i jednoimiennych b) dostrzega i potrafi opisać analogie i różnice oddziaływań grawitacyjnych i elektrostatycznych
23	Równoważność masy i energii pojęcie deficytu masy(2h)	a) wie ,co nazywamy energią wiązania układu oraz podać przykłady układów związanych b) potrafi uzasadnić ,że całkowita energia układu związanego jest mniejsza od sumy energii rozdzielonych składników układu (analogicznie z masą) c) wie, co nazywamy deficytem masy	a) potrafi uzasadnić, że nadanie ciału drugiej prędkości kosmicznej odpowiada dostarczeniu układowi Ziemia-ciało energii wiązania tego układu b) potrafią związywać problemy dotyczące obliczania energii wiązania układów c) potrafi objaśnić dlaczego przy łączeniu składników w układ związany uwalnia się część energii spoczynkowej tych składników
24	Model oscylatora harmonicznego i jego zastosowanie w opisie przyrody (3h)	a) potrafi wymienić i zdefiniować pojęcia służące do opisu ruchu drgającego, główne cechy ruchu harmonicznego b) potrafi zapisać i objaśnić wyrażenie na okres drgań, zmiany energii ,okres wahadła matematycznego	a) potrafi wyprowadzić wzór na okres drgań wahadła matematycznego b) potrafi wyjaśnić na czym polega zjawisko rezonansu c) umie stosować poznane równania do rozwiązywania zadań i problemów
25	Gazy jako układy prawie swobodnych cząstek, ciecze jako układy oddziałujących z sobą cząstek, właściwości sprężyste ciał stałych(3h)	a) potrafi wymienić właściwości gazów, pojecie gazu doskonałego, wyjaśnić na czym polega dyfuzja b) potrafi wymienić właściwości cieczy, opisać skutki działania sił międzycząsteczkowych, wyjaśnić zjawisko menisku c) potrafi wymienić rodzaje odkształceń d) potrafi zapisać i wyjaśnić prawo Hooke a	a) zna i stosuje równanie stanu gazu doskonałego b) potrafi porównać właściwości trzech stanów skupienia c) wykazuje dociekliwość poznawczą d) potrafi stosować prawo Hooke a
26	Właściwości elektryczne	a) potrafi wymienić wielkości (w ujęciu makroskopowym) od których zależy opór elektryczny przewodnika b) potrafi wyjaśnić mikroskopowy model izolatora (dielektryka) c) potrafi wymienić główne właściwości półprzewodników i nadprzewodników	a) potrafi objaśnić mikroskopowy model przewodnictwa prądu w metalach b) zna i stosuje wielkości fizyczne opisujące prąd elektryczny c) potrafi doświadczalnie sprawdzić słuszność prawa Ohma
27	Właściwości magnetyczne substancji	a) wie, że każdemu elektronowi można przypisać moment magnetyczny b) potrafi objaśnić co to znaczy, że atom jest para- lub diamagnetyczny c) potrafi podać przykłady zastosowania ferromagnetyków	a) potrafi objaśnić różnice w budowie substancji dia-, para- i ferromagnetycznych b) wykazuje dociekliwość poznawczą
28	Zastosowanie różnych materiałów w urządzeniach codziennego użytku	a) potrafi podać przykłady wykorzystania różnych materiałów ze względu na ich szczególne właściwości mechaniczne, elektryczne i magnetyczne b) przestrzega przepisów bhp	a) potrafi wyjaśnić zasadę działania różnych urządzeń codziennego użytku b) omawia zasady bezpiecznego korzystania z tych urządzeń
29	Temperatura, energia wewnętrzna, ciepło.	a) uczeń zna związek temperatury ciała ze średnią energią kinetyczną jego cząsteczek b) potrafi zdefiniować energię wewnętrzną i ciepło na podstawie kinetyczno-molekularnej teorii budowy materii c) potrafi przeliczać temperaturę w skali Celsjusza na skalę Kelvina i odwrotnie d) potrafi wymienić założenia modelu gazu doskonałego	a) przedstawia wykresy przemian gazowych w układach współrzędnych p-V, p-T, V-T. b) wykazuje dociekliwość poznawczą
30	Pierwsza zasada termodynamiki	a) potrafi zapisać i zinterpretować pierwszą zasadę termodynamiki b) potrafi stosować tę zasadę w konkretnych prostych przykładach c) wyjaśnia przemiany gazowe w oparciu o pierwszą zasadę termodynamiki	a) oblicza zmianę energii wewnętrznej gazu na skutek ogrzania i wykonanej pracy b) omawia jakościowo i ilościowo pracę wykonaną przez gaz w czasie przemian
31	Druga zasada termodynamiki	a) potrafi objaśnić istotę drugiej zasady termodynamiki b) stosuje poznane prawo do wyjaśniania zjawisk występujących w przyrodzie i technice	a) potrafi wyjaśnić zasadę działania silnika spalinowego b) analizuje wpływ odkrycia silników cieplnych na rozwój cywilizacji
32	Procesy odwracalne i nieodwracalne	a) wie, że w przyrodzie samorzutnie mogą zachodzić tylko procesy nieodwracalne b) estetycznie wykonuje rysunki	a) potrafi objaśnić sens fizyczny entropii b) wie, że w przyrodzie mogą zachodzić samorzutnie tylko takie procesy, w których entropia wzrasta
33	Przewodnictwo cieplne	a) uczeń potrafi wymienić dobre i złe przewodniki ciepła b) zna warunki i zasady przestrzegania bhp związane z pracą z ciepłem	a) na podstawie teorii kinetyczno-molekularnej teorii budowy materii potrafi wyjaśnić różnice przewodnictwa cieplnego różnych substancji b) potrafi objaśnić analogie między przewodzeniem ciepła i prądu elektrycznego
34	Konwekcja	a) uczeń potrafi objaśnić na czym polega zjawisko konwekcji b) potrafi wymienić praktyczne wykorzystanie zjawiska konwekcji	a) wykazuje dociekliwość poznawczą
35	Fala jako sposób przenoszenia energii. Fale mechaniczne (2h)	a) potrafi wyjaśnić, na czym polega rozchodzenie się fal mechanicznych, pojęcie powierzchni falowej b) podać przykład fali poprzecznej i podłużnej c) wyjaśnić, na czym polega zjawisko Dopplera	a) potrafi wyprowadzić wzór na częstotliwość odbieraną przez ruchome źródło dźwięku b) wymienić czynniki od których zależy ilość energii unoszonej przez falę
36	Fale elektromagnetyczne	a)uczeń objaśnia co nazywamy falą elektromagnetyczną, wymienia rodzaje tych fal b) potrafi wymienić praktyczne zastosowanie fal o różnych zakresach długości związane z transportem energii przez te fale	a) zna sposób powstawania fal elektromagnetycznych b) zna zasadę nadawania i odbioru tych fal
37 38	Wiadomości wstępne. Zjawisko odbicia i załamania, całkowite wewnętrzne odbicie.	a) uczeń objaśnia na czym polega zjawisko odbicia światła oraz załamania, b) formułuje i zapisuje prawa odbicia i załamania c) objaśnia zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia, warunki przy których zachodzi oraz przykłady praktycznego wykorzystania zjawiska.	a) potrafi zapisać i objaśnić związek względnego współczynnika załamania światła na granicy dwóch ośrodków z bezwzględnymi współczynnikami załamania tych ośrodków.
39 40	Zwierciadła płaskie i kuliste	a) objaśnia pojęcia związane z konstrukcją geometryczna zwierciadeł, b) wymienia cechy obrazu otrzymanego w zwierciadle płaskim i kulistym, c) poprawnie zapisuje i interpretuje równanie zwierciadła, d) potrafi wymienić i omówić praktyczne zastosowania zwierciadeł	a) prawidłowo korzysta z równania zwierciadła, b) potrafi narysować wykres funkcji y(x) dla zwierciadła wklęsłego i podać jej interpretację
41	Płytka równoległościenna, pryzmat	a) uczeń potrafi opisać przejście światła przez płytkę równoległościenną oraz przez pryzmat korzystając z prawa załamania b) podać możliwości praktycznego wykorzystania odchylenia światła przez pryzmat i płytkę.	a) potrafi zapisać i zinterpretować wzór na odchylenie promienia świetlnego przy przejściu przez pryzmat
42 43	Soczewki, obrazy w soczewkach.	a) uczeń zna rodzaje soczewek i pojęcia służące opisowi soczewek, b) potrafi sporządzać konstrukcje obrazów w soczewkach, c) potrafi wymienić cechy obrazu w każdym przypadku d) zapisuje i interpretuje równanie soczewki e) zna zdolność skupiającą soczewki.	a) poprawnie interpretuje wzór na ogniskową soczewki, b) potrafi wykorzystywać równanie soczewki do rozwiązywania problemów,

Klasa humanistyczna musi omówić materiał do tematu 41.
Klasa Ic powinna dojść do tematu 34.
Liceum profilowane oraz klasa Id omówi materiał do tematu 25.

Wynika to z różnic w siatce godzin poszczególnych profili, a więc różnic w rozkładzie cyklu kształcenia.
Klasa Ib:2+1, Ic:2+1+1 , Id:1+1+1, Iap:1g+1+1.

Pozostałe godziny w roku szkolnym przeznaczone będą na powtórzenia, sprawdziany, projekty i referaty oraz rozwiązywanie zadań.